๐‹๐จ๐ฌ๐ฉ๐š๐ฅ๐จ๐ฌ, ๐’๐ž๐ ๐ฎ๐ง๐๐š-๐Ÿ๐ž๐ข๐ซ๐š, ๐Ÿ’ ๐Œ๐š๐ข๐ฎ ๐Ÿ๐ŸŽ๐Ÿ๐Ÿ”

Ministรฉriu Finansas (MF) liu husi Diresaun Jerรกl Planeamentu no Orsamentu realiza atividade โ€œ๐™†๐™Š๐™‰๐™Ž๐™๐™‡๐™๐˜ผ ๐™Ž๐™„๐˜ฟ๐˜ผ๐˜ฟ๐˜ผ๐™๐™‰โ€ neโ€™ebรฉ envolve husi linas Ministรฉriais sira hanesan, Ministรฉriu Administrasaun Estatal (MAE), Ministรฉriu Saรบde (MS) Ministรฉriu Edukasaun (ME) Ministรฉriu Agrikultura, Pekuรกria, Peska no Floresta (MAPPF) Ministรฉriu Obras Pรบblika inklui EDTL, E.P no BTL, E.P, Ministรฉriu Soliedaride Sosรญal no Inkluzaun (MSSI), no Ministรฉriu Turismu no Ambiente (MTA), atividade Konsulta Sidadania abertura husi Sua.Eselรฉnsia, Prezidente Autoridade Munisipรกl Lautรฉm, halaโ€™o iha Salaun Administrasaun Autoridade Munisipรกl Lautรฉm.

Atividade โ€œ๐™†๐™Š๐™‰๐™Ž๐™๐™‡๐™๐˜ผ ๐™Ž๐™„๐˜ฟ๐˜ผ๐˜ฟ๐˜ผ๐™๐™‰โ€ ho objetivu mak atu haforsa partisipasaun sidadaun sira nian oinsรก atu halibur hanoin no opiniaun husi sidadaun sira kona-ba preparasaun Orsamentu Jerรกl Estadu (OJE) 2027, atividade ba sorumutu โ€œ๐™†๐™Š๐™‰๐™Ž๐™๐™‡๐™๐˜ผ ๐™Ž๐™„๐˜ฟ๐˜ผ๐˜ฟ๐˜ผ๐™๐™‰” neโ€™e atu promove partisipasaun sidadania iha prosesu Planeamentu Orsamentu tinan 2027, liu husi identifikasaun no diskusaun kona-ba รกrea prioridade sira neโ€™ebรฉ importante ba dezenvolvimentu nasionรกl.

Ho atividade ida neโ€™e, Nonu Governu Konstituisional espera atu asegura ba sidadania nia lian inklui iha desizaun estratรฉjiku sira, atu kria polรญtika no programa neโ€™ebรฉ responde diโ€™ak liu ba nesesidade povu nian, nuneโ€™e mรณs identifika nesesidade prioritariu neโ€™ebรฉ rona direta husi Autoridade Postu no Lider Komunitรกria sira kona-ba problema emerjรฉnsia sira iha รกrea mak infraestrutura Bรกziku, Be Moos, Estrada, Saรบde no Edukasaun.

Iha intervensaun, ๐’๐ฎ๐š. ๐„๐ฑ๐ž๐ฅรฉ๐ง๐ฌ๐ข๐š, Prezidente Autoridade Munisipรกl Lautรฉm, ๐Œรฉ๐ฅ๐ข๐จ ๐๐ž ๐‰๐ž๐ฌ๐ฎ๐ฌ ๐’๐‡ hateten ba partisipante sira hotu โ€œ๐™†๐™Š๐™‰๐™Ž๐™๐™‡๐™๐˜ผ ๐™Ž๐™„๐˜ฟ๐˜ผ๐˜ฟ๐˜ผ๐™๐™‰โ€ ida neโ€™e importante tebes, tanba sei halo diskusaun kona-ba รกrea sira neโ€™ebรฉ komunidade sira enfrenta iha terenu liuliu ba Xefe Suku tanba kalendรกriu halaโ€™o ona, no Xefe Suku sira submete ona programa no planu neโ€™ebรฉ deside iha reuniaun nivel ASPA, ho ida neโ€™e Autoridade Munisipรกl Lautรฉm rekoรฑese ba prioridade sira neโ€™ebรฉ Xefe Suku sira deside iha nivel Aldeia no Suku no iha nivel ASPA maka sai prioridade no nesesidade bรกziku ba komunidade sira nian.

Tanba ida neโ€™e husu ba partisipante sira hotu, atu atensaun mรกsimu fรณ prioridade liu mak setรณr agrikultura sira, neโ€™ebรฉ atu identifika irrigasaun tradisionรกl, hanesan Maina 1, Postu Luro Serelau, Postu Iliomar no fatin sira seluk, hodi tau prioridade ba diskusaun ba ajenda lokraik nian, oinsรก atu identifika nesesidade komunidade sira nian iha baze.

Iha fatin hanesan, Xefe Diresaun Jerรกl Planeamentu no Orsamentu iha Ministรฉriu Finansas Sr. Jose Fatima hatutan, konsulta sidadania ba orsamentu jerรกl estadu 2027 atu hafasil partisipasaun publika iha prosesu planeamentu hodi garante orsamentu ne’ebรฉ prepara ona reflete duni nesesidade reรกl komunidade sira nian.

Enkuantu sesaun lokraik nian, ekipa husi Ministรฉriu Finansas hamutuk ho Ajensia PARTISIPA fahe kedas partisipante sira atu kria ba grupu 4

Grupu primeiru mak Dezenvolvimentu kapitรกl sosiรกl mak hanesan Setor Edukasaun, Setor Saรบde, Setor inkluzaun Sosial, Ambiente, Kultura no Patrimoniu

Kapitรกl Dezenvolvimentu Infraestrutura, mak hanesan Setor Bee Moos, Eletrisidade, Infraestrutura, Transporte no Teknolojia Informasaun no Komunikasaun.

Grupu datoluk mak sei identifika iha Kapital Dezenvolvimentu Ekonรณmiku mak hanesan Agrikultura, Turismu, Setor Privadu, Empregu no Petrรณleu.

Grupu da haat mak sei identifika iha capital Governasaun no Servisu Pรบbliku ne’ebรฉ fahe nia klasifikasaun sira maka administrasaun pรบbliku, justisa prestasaun servisu, transparรฉnsia no desentralizasaun.

Atividade Konsulta Sidadaun neโ€™e, marka prezensa husi, Ekipa Nasionรกl husi Diresaun Jerรกl Planeamentu no Orsamentu iha Ministรฉriu Finansas, Sua.Eselensia, Prezidente Autoridade Munisipรกl Lautรฉm, Sekretรกriu Munisipรกl Administrasaun no Finansas, Sekretรกriu Munisipรกl Planeamentu Investimentu Dezenvolvimentu no Integradu (PIDI), reprezentante Consellu Munisipรกl Kombatentes Libertasaun Nasionรกl Munisรญpiu Lautรฉm (CMCLN) Munisรญpiu Lautรฉm, Administrador Postu sira, Xefe Suku sira nuโ€™udar membru Konsellu Konsultivu Munisipรกl (KKM), Diretor/a Servisu Munisipรกl no Diretor/a Delegasaun Teritorial nuโ€™udar membru Konsellu Koordenasaun Munisipรกl (KKM), reprezentante partidu polรญtiku, reprezentante sosiedade sivรญl.

๐™ˆรฉ๐™™๐™ž๐™– ๐™‹๐˜ผ๐™ˆ-๐™‡๐™–๐™ช๐™ฉรฉ๐™ข

ยฉ 2026 Authoridade Municipal de Lautรฉm