๐Œ๐š๐ฅ๐š๐ก๐š๐ซ๐š, ๐’๐ž๐ ๐ฎ๐ง๐๐š-๐Ÿ๐ž๐ข๐ซ๐š, ๐Ÿ๐Ÿ ๐’๐ž๐ญ๐ž๐ฆ๐›๐ซ๐ฎ ๐Ÿ๐ŸŽ๐Ÿ๐Ÿ”

Komandante Em Xefe das Forsa Armada Libertasaun Nasional Timor-Leste (FALINTIL), no Primeiru-Ministru Repรบblika Demokrรกtika Timor-Leste (RDTL), ๐Š๐š๐ฒ ๐‘๐š๐ฅ๐š ๐—๐š๐ง๐š๐ง๐š ๐†๐ฎ๐ฌ๐ฆรฃ๐จ, halaโ€™o vizita ba fatin istรณriku Foho Pai-Tchau, iha Munisรญpiu Lautรฉm, hodi haktuir istรณria no jornada luta libertasaun durante tinan 24.

Iha oportunidade neโ€™e, Komandante Em Xefe das FALINTIL haktuir katak, bainhira Matebian rahun, nia lao husi Matebian mai Ponta-Leste liu hosi Lore, toโ€™o iha รกrea Vaiara, parte Muapitine, no kontinua toโ€™o iha Foho Pai-Tchau.

Iha jornada neโ€™e, nia akompanhadu husi veteranu sira husi Suku Muapitine, entre sira ๐™ˆ๐™–๐™ช๐™ซ๐™š๐™ก๐™ž๐™จ, ๐™ˆ๐™–๐™ช๐™จ๐™ค๐™ง๐™ช, ๐™ˆ๐™–๐™ช ๐˜ผ๐™ก๐™˜๐™ฎ ๐™ฃ๐™ค ๐™ˆ๐™–๐™ช๐™ ๐™ค๐™ก๐™ž๐™๐™–. Hosi Muapitine, nia entrega ba Saudozu ๐™Š๐™ง๐™ก๐™–๐™ฃ๐™™๐™ค ๐™…๐™ค๐™จรฉ ๐™ˆ๐™–๐™ง๐™ž๐™–, ๐™–๐™ก๐™žรก๐™จ ๐™ˆ๐™–๐™ช๐™ซ๐™š๐™ก๐™ž๐™จ, no Saudozu ๐‘ฒ๐’Š๐’๐’‚๐’Ž๐’‚๐’๐’‚๐’Œ๐’‚, hodi sira kontinua ba Mehara, toโ€™o iha uma ๐™๐™–๐™Ÿ๐™– ๐™ˆ๐™ž๐™œ๐™ช๐™š๐™ก ๐™™๐™ค๐™จ ๐™Ž๐™–๐™ฃ๐™ฉ๐™ค๐™จ, ๐™–๐™ก๐™žรก๐™จ ๐˜พ๐™๐˜ฝ๐˜ผ.

Husi fatin neโ€™e, jornada kontinua ba iha ๐—ข๐—œ, fatin neโ€™ebรฉ Komandante Em Xefe das FALINTIL konsidera hanesan ninia โ€œ๐”๐ง๐ข๐ฏ๐ž๐ซ๐ฌ๐ข๐๐š๐๐žโ€, tanba hosi fatin ๐—ข๐—œ mak nia hahu estudu kona-ba funu no prosesu reorganizasaun luta.

Foho Pai-Tchau sai nuโ€™udar fatin istรณriku importante ida iha jornada luta Komandante Em Xefe das FALINTIL. Fatin neโ€™e laโ€™รณs deโ€™it parte husi dalan jornada luta, maibรฉ mรณs iha papel importante iha prosesu aprendizajen, organizasaun no reorganizasaun forsa durante luta libertasaun Timor-Leste.

๐—ฅ๐—ฒ๐—ผ๐—ฟ๐—ด๐—ฎ๐—ป๐—ถ๐˜‡๐—ฎ๐˜€๐—ฎ๐˜‚๐—ป ๐—น๐˜‚๐˜๐—ฎ ๐—ป๐—ผ ๐—™๐—ฟ๐—ฒ๐—ป๐˜๐—ฒ ๐—ง๐—ผ๐—น๐˜‚

Iha haktuir istรณria jornada luta nian, Komandante Em Xefe mensiona katak, depois Timor-Leste konsideradu lakon ona funu iha tinan 1979, movimentu rezistรฉnsia kontinua buka dalan atu reorganiza forsa no kontinua luta.

Iha tinan 1981, reorganizasaun iha Laline hahu fali estrutura Frente Tolu, neโ€™ebรฉ kompostu husi ๐—™๐—ฟ๐—ฒ๐—ป๐˜๐—ฒ ๐—”๐—ฟ๐—บ๐—ฎ๐—ฑ๐—ฎ, ๐—™๐—ฟ๐—ฒ๐—ป๐˜๐—ฒ ๐—ž๐—น๐—ฎ๐—ป๐—ฑ๐—ฒ๐˜€๐˜๐—ถ๐—ป๐—ฎ ๐—ป๐—ผ ๐—™๐—ฟ๐—ฒ๐—ป๐˜๐—ฒ ๐——๐—ถ๐—ฝ๐—น๐—ผ๐—บรก๐˜๐—ถ๐—ธ๐—ฎ. Estrutura ida-neโ€™e sai parte importante husi estratรฉgia rezistรฉnsia Timor-Leste nian.

Povu Timor-Leste la hakarak rende. Maski iha situasaun difรญsil, inklui deskonfiansa entre fen no laen no presaun husi okupasaun, povu kontinua hamriik no luta liu hosi meius oioin atu hatudu determinasaun no reziliรฉnsia.

๐Ÿญ๐Ÿต๐Ÿต๐Ÿต: ๐——๐—ฒ๐˜๐—ฒ๐—ฟ๐—บ๐—ถ๐—ป๐—ฎ๐˜€๐—ฎ๐˜‚๐—ป ๐—ฃ๐—ผ๐˜ƒ๐˜‚

Komandante Em Xefe mรณs haktuir kona-ba situasaun iha tinan 1999, bainhira povu Timor-Leste kontinua hatudu sira nia determinasaun atu hetan ukun-rasik-an.

Iha tempu neโ€™ebรก, Bandeira Metin-Putih dada iha fatin luan sira, ho objetivu atu hatudu katak povu la hakarak kontinua iha okupasaun, maski risku ba sira nia moris aas tebes.

Ikusmai, povu Timor-Leste hetan oportunidade atu vota ba ukun-rasik-an liu hosi prosesu referendum iha 30 Agostu 1999.

Vizita ba Foho Pai-Tchau neโ€™e halaโ€™o hamutuk ho serimรณnia inaugurasaun Monumentu Monsenhor Martinho da Costa Lopes, iha Suku Mehara, neโ€™ebรฉ mรณs sai momentu ida atu komemora no preserva memรณria istรณrika luta povu Timor-Leste.

Komandante Em Xefe das FALINTIL mensiona katak, maski iha tinan 1979 Timor-Leste sofre derrota militar, luta no rezistรฉnsia la remata. Reorganizasaun no kontinuidade luta hahu fali ho forsa liu-liu hosi Ponta-Leste, Lautรฉm, no kontinua toโ€™o Timor-Leste hetan ukun-rasik-an.

โ€œ๐™๐™ช๐™ฃ๐™ช ๐™ž๐™ฉ๐™– ๐™ก๐™–๐™ ๐™ค๐™ฃ ๐™ž๐™๐™– ๐™ฉ๐™ž๐™ฃ๐™–๐™ฃ ๐Ÿญ๐Ÿต๐Ÿณ๐Ÿต, ๐™ข๐™–๐™ž๐™—รฉ ๐™๐™–๐™๐™ช ๐™›๐™–๐™ก๐™ž ๐™›๐™ช๐™ฃ๐™ช ๐™ž๐™ฉ๐™– ๐™ข๐™–๐™ฃ๐™–๐™ฃ ๐™ฃ๐™šโ€™๐™š ๐™๐™–๐™๐™ช ๐™๐™ค๐™จ๐™ž ๐™‹๐™ค๐™ฃ๐™ฉ๐™–-๐™‡๐™š๐™จ๐™ฉ๐™š, ๐™‡๐™–๐™ช๐™ฉรฉ๐™ข.โ€

๐™๐™š๐™ข๐™–๐™ฉ๐™–

๐™ˆรฉ๐™™๐™ž๐™– ๐™‹๐˜ผ๐™ˆ-๐™‡๐™–๐™ช๐™ฉรฉ๐™ข

ยฉ 2026 Authoridade Municipal de Lautรฉm